OdetchnijSpokojnie.pl

Astma oskrzelowa – objawy astmy oskrzelowej u dzieci

Rozpoznanie astmy oskrzelowej u dzieci jest trudne. Opiera się głównie na diagnozie charakterystycznych objawów. Nie ma swoistych wskaźników i badań wykrywających astmę u niemowląt i małych dzieci do 5.-6. roku życia. Dlatego w tym okresie życia dziecka często konieczny jest długi czas obserwacji. Bardzo ważna jest rola rodziców lub opiekunów, najlepiej i najwnikliwiej przyglądających się dziecku.

Lekarz konsultujący dziecko z podejrzeniem astmy zazwyczaj stara się zebrać dokładny wywiad, zwracając uwagę na częstość i ciężkość takich objawów jak: świszczący kaszel, nocny kaszel, przedłużający się kaszel po infekcjach wirusowych, napady kaszlu po wysiłku, objawy nieżytu nosa. Należy również przypomnieć sobie, w jakich okolicznościach lub o jakiej porze roku dziecko miało podobne objawy. Lekarz ustala występowanie chorób alergicznych w rodzinie, narażenie na alergeny i palenie tytoniu w najbliższym otoczeniu. Warto również przypomnieć sobie, kto z dziadków, rodzeństwa lub dalszych krewnych choruje lub chorował na którąkolwiek z chorób alergicznych (astma, katar alergiczny, alergia pokarmowa, zapalenie skóry).

Warto też pamiętać, że w przypadku zdiagnozowania astmy jest wiele możliwości jej leczenia i istnieje łatwy dostęp do najnowszych leków, które pozwalają choremu na prowadzenie normalnego trybu życia. Również dawkowanie leków może być różne – zarówno w formie leków wziewnych, jak i doustnych.

Jeśli nasuwa się podejrzenie astmy, warto zapisywać objawy astmy oskrzelowej u dzieci, zwracając uwagę na czas, okoliczności oraz częstotliwość ich występowania. Informacje te mogą pomóc lekarzowi w rozpoznaniu astmy bądź jej wyeliminowaniu. Zachęcamy do skorzystania z testu ryzyka umieszczonego w zakładce „testy”, który wskazuje, na co należy zwrócić szczególną uwagę.

Spirometria

Jest to podstawowe i bezbolesne badanie określające czynność płuc i oskrzeli. Polega na pomiarze ilości wdychanego i wydychanego powietrza oraz szybkości jego przepływu przez drogi oddechowe. Badanie jest możliwe u większości dzieci po ukończeniu 6. roku życia. Młodsze dzieci nie radzą sobie w wykonywaniem poleceń niezbędnych do właściwego przeprowadzenia pomiaru. Spirometria jest badaniem niezwykle przydatnym, umożliwiającym potwierdzenie rozpoznania i właściwe kontrolowanie objawów astmy u dziecka. Wskazane jest powtarzanie badania podczas różnych wizyt, w celu długofalowej obserwacji funkcji płuc. Badanie to ma jednak pewne ograniczenia. Spirometria jest badaniem powtarzalnym, ale jej wynik zależy od wysiłku, jaki pacjent włoży w wykonanie mocnego wydechu. Bardzo ważna jest zatem odpowiednia motywacja dziecka do właściwej współpracy z osobą wykonującą badanie. Nieoceniona jest zatem rola rodzica w przygotowaniu dziecka do spirometrii. W trakcie badania pacjent powinien skupić się wyłącznie na poleceniach, które otrzymuje. Wtedy udział rodziców nie jest potrzebny, a niekiedy wręcz rozprasza badanego. Większość dzieci w okresie bezobjawowym ma prawidłowe wartości wyniki badań spirometrycznych. Nie pozwala to jednak na wykluczenie astmy. Pochodnymi spirometrii są test odwracalności obturacji i test prowokacji oskrzeli (np. test z metacholiną).

Test odwracalności obturacji (skurczu oskrzeli)

Badanie wykonuje się w celu potwierdzenia „odwracalności” skurczu oskrzeli u chorych, których wynik spirometrii był nieprawidłowy. Poprawa wyniku spirometrii po podaniu leku rozszerzającego oskrzela przemawia za rozpoznaniem astmy.

Test prowokacji oskrzeli (test z metacholiną)

Wykonuje się go wówczas, kiedy chcemy potwierdzić rozpoznanie astmy. Dziecko przechodzi inhalację z dodatkiem leku, który u osoby zdrowej nie wywoła żadnego skutku. U chorego na astmę jednakże spowoduje on skurcz i niewielką duszność. Dlatego pod koniec badania dziecko dostaje zazwyczaj lek rozszerzający oskrzela. Jest to badanie zupełnie bezpieczne i bezbolesne.

PEF – szczytowy przepływ oddechowy (peak expiratory flow)

Badanie to można wykonywać samodzielnie w domu i służy ono do oceny maksymalnego przepływu powietrza przez drogi oddechowe dziecka. Do tego celu stosuje się urządzenie zwane pikflometrem (ang. peak-flow-meter). Jest ono dostosowane do wieku małego pacjenta. Badanie polega na wykonaniu maksymalnego wdechu, a potem maksymalnego wydechu. Pomiary wykonywane dwa razy dziennie są przydatne w monitorowaniu astmy.

Badanie krwi na obecność krwinek kwasochłonnych (eozynofili)

Jest elementem zwykłej morfologii krwi z rozmazem. Eozynofile są komórkami normalnie występującymi we krwi. Dopiero ich podwyższony odsetek (powyżej 5-7%) może dodatkowo wskazywać na chorobę alergiczną. Uwaga! Wysoki odsetek eozynofili oznaczać może również chorobę pasożytniczą.

Testy alergiczne skórne

Pomagają ustalić ewentualną nadwrażliwość na określony alergen. Powinny być wykonywane u każdego dziecka diagnozowanego pod kątem astmy. Pomagają ustalić ewentualną nadwrażliwość na konkretny alergen. Na skórę przedramienia lub pleców nanosi się krople preparatu z alergenami, wykonuje się niewielkie nakłucia skóry, a po 10-15 minutach ocenia się reakcje skóry na najczęstsze substancje uczulające pojawiające się w postaci bąbla. Należy pamiętać o odstawieniu leków przeciwalergicznych na tydzień przed testami.

Badanie krwi na obecność przeciwciał w klasie IgE

Jest to specjalistyczne badanie immunologiczne, sprawdzające stężenie przeciwciał w jednej z pięciu klas immunoglobulin – IgE. Są to przeciwciała, które są odpowiedzialne za większość zjawisk alergicznych w organizmie i dlatego w alergii i astmie ich stężenie może być podwyższone.

RTG klatki piersiowej

W przebiegu astmy wynik badania na ogół jest prawidłowy. Ważne jest jednak, aby sprawdzić i wykluczyć zmiany w oskrzelach i płucach wywołane przez inny niż astma proces chorobowy.

lek. med. P. Skubel