OdetchnijSpokojnie.pl

Pyłek bylicy

Bylica pospolita (Artemisia vulgaris), kwiatostany, lipiec

Bylica pospolita (Artemisia vulgaris), kwiatostany, lipiec

Występujące w Europie gatunki bylicy to chwasty i rośliny ruderalne. Niektóre z bylic to rośliny lecznicze, jak: bylica cytwarowa czy bylica piołun, oraz rośliny przyprawowe, jak: bylica estragon i bylica piołun. W Polsce spotykamy siedem gatunków bylic: bylicę pospolitą, bylicę piołun, bylicę boże drzewko, bylicę estragon, bylicę polną, bylicę pontyjską oraz bylicę nadmorską. Najczęściej spotykanym gatunkiem jest bylica pospolita. Kwiaty bylicy zebrane są zwykle w drobne koszyczki, które zwisają lub u niektórych gatunków są wzniesione. Bylice należą do roślin wiatropylnych, a ten sposób rozmnażania jest u bylic zjawiskiem wtórnym, charakterystycznym dla roślin z odkrytych, rozległych terenów.

Bylica pospolita

Bylica pospolita jest w Europie Środkowej gatunkiem najliczniej występującym. Jest byliną osiągającą w zależności od warunków od 60 do 120 cm wysokości. Cała roślina ma balsamiczny zapach. Łodyga bylicy pospolitej jest rozgałęziona, a jej liście są pierzastosieczne. Górna powierzchnia blaszki jest ciemnozielona, zaś dolna białawo owłosiona.

Koszyczki kwiatowe mają około 5 mm długości i są barwy żółtej lub czerwonej. Brzeżne kwiaty są żeńskie, a wewnętrzne obupłciowe. Owocem bylicy pospolitej jest niełupka. Bylica pospolita jest rośliną wieloletnią. W Polsce występuje na niżu oraz w górach (aż po regiel dolny). Rośnie wysypowo na polach, w zbożach ozimych, w sadach, ogrodach oraz nad brzegami rzek, przy płotach, drogach, w rowach i na placach budowy. Rozmnaża się z nasion, a jedna roślina może wydać nawet do kilkudziesięciu tysięcy nasion.

Korzeń bylicy pospolitej zawiera azulenowy olejek eteryczny, żywicę i garbniki. Ziele bylicy (Herbe Artemisiae) zawiera związki żywicowe i inulinę.

Bylica piołun

Bylica piołun jest w Polsce rośliną ruderalną, ale w wielu krajach Europy i w Stanach Zjednoczonych jest uprawiana. Jest byliną lub półkrzewem o bardzo charakterystycznym zapachu. Łodygi i liście bylicy piołun są barwy srebrzystoszarej. Dorasta do 40, a w sprzyjających warunkach do nawet 120 cm. Jej kwiaty są jasnożółte, a koszyczki zwisłe. Bylica piołun rozmnaża się zarówno z nasion, jak i wegetatywnie z części podziemnych.

Olejek eteryczny uzyskiwany z bylicy piołun ma on właściwości toksyczne i zawiera: azulen, trujący tujon, absyntynę. Bydło omija roślinę, a w przypadku jej spożycia nadaje ona mleku gorzki, nieprzyjemny smak.
Bylica piołun ma zastosowanie jako roślina lecznicza, aromatyczna i przyprawowa. Jej ziele (Herba Absinthii) wykorzystywane jest do produkcji absyntu i wermutu, a także jako roślina barwierska. Większe dawki olejków eterycznych tej rośliny są trujące.

Bylica estragon

Bylica estragon jest byliną uprawianą zarówno w Polsce, jak i w Europie. Często można ją spotkać zdziczałą. Dorasta do wysokości 120 cm. Koszyczki kwiatowe bylicy estragon są żółtawe, zwisające, kształtu kulistego o średnicy ok. 3 mm. Koszyczki występują na roślinie bardzo licznie, tworząc luźne wiechy. Bylica estragon stosowana jest do wyrobu octu, musztardy i likierów.

Bylica rozpoczyna kwitnienie zwykle w połowie lipca, a szczyt jej pylenia przypada na trzecią dekadę lipca oraz pierwszą i drugą dekadę sierpnia. Najwyższe stężenia pyłku bylicy notowane są na terenach podmiejskich w godzinach 10-15, a w centrach dużych miast w godzinach 14-19.

Uczulenie na alergeny pyłku bylicy jest trzecią co do częstości (po pyłku traw i brzozy) przyczyną alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek wywołanego przez alergeny pyłkowe w Polsce. Większość objawów alergicznego nieżytu nosa w okresie późnoletnim wywołanych jest właśnie przez alergeny pyłku bylicy.

Alergeny główne pyłku bylicy wywołują odczyny krzyżowe z wieloma innymi alergenami roślinnymi. U części chorych uczulonych na alergeny pyłku bylicy obserwowane są objawy zespołu alergii jamy ustnej po spożyciu niektórych owoców i warzyw (selera, jabłka, marchwi, ziół – szczególnie rumianku i przypraw).

Zarówno ziarna pyłku bylicy, jak i jej liście zawierają nie tylko alergeny białkowe, ale również półtoraterpeny (seskwiterpeny), odpowiedzialne za powietrznopochodny wyprysk kontaktowy.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Rapiejko, Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych

Bylica pospolita (Artemisia vulgaris), sierpień

Bylica pospolita (Artemisia vulgaris), sierpień

Bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum), sierpień

Bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum), sierpień

Bylica pontyjska (Artemisia pontica), sierpień

Bylica pontyjska (Artemisia pontica), sierpień

Bylica pospolita (Artemisia vulgaris) nieużytki okolice, sierpień

Bylica pospolita (Artemisia vulgaris) nieużytki okolice, sierpień